Hot Item: Hartslagmeters

DELEN

Hartslagmeters zijn populair, niet alleen binnen de eventingsport. Ook voor dressuur- en springruiters wordt de kennis van het meten steeds belangrijker. Om als eventingruiter echt gericht de conditie en snelheid van je paard te gaan trainen, is de aanschaf van een hartslagmeter van groot belang. Meten is weten is een veelgehoorde term en hier zit zeker waarheid in.

SGW-online was aanwezig bij een thema-avond voor hartslagmeting bij paarden. Paardendierenarts Julius Peters van Dierenartsencentrum Oosterwolde en Cees van Beckhoven van www.heartforhorses.nl waren hier sprekers en lieten zien hoe een hartslagmeter in de praktijk werkt. Deze interessante avond werd georganiseerd door Liquihorse.

Hieronder een aantal zaken die tijdens deze clinic zijn behandeld.

120 liter per minuut
Een paard bestaat voor 1/13e deel uit bloed. Een korte rekensom brengt ons dat een paard met een gemiddeld gewicht van 600 kg, 50 liter bloed door zijn lichaam heeft pompen. Bij iedere hartslag wordt er 4 liter bloed rondgepompt. Als je dan bedenkt dat een paard in rust rond de 30 hartslagen per minuut heeft dan kom je uit op 120 liter bloed per minuut wat door het lichaam van het paard stroomt.

Verschillende spiervezels
De spieren van het paard zijn opgebouwd uit 3 verschillende typen vezels. Type 1 zijn vezels die een tragere samentrekkingssnelheid hebben en minder krachtig zijn, maar een groot uithoudingsvermogen hebben. Deze spiervezels zijn met name geschikt voor langdurig, maar minder intensief werk . Ze verbranden hun brandstof met behulp van zuurstof, wat veel energie oplevert, maar dit is wel een langzaam process. Dit wordt Aerobe verbranding genoemd.

Type 2b vezels zijn het tegenovergestelde van type 1. Deze vezels kunnen zich snel aanspannen en kracht genereren. Echter is het uithoudingsvermogen van deze vezels beperkt omdat ze brandstof zonder zuurstof verbranden. Dit is een veel sneller proces maar heeft als nadeel dat het minder efficiënt is. Bij dit process komt melkzuur vrij, wat voor verzuring en dus vermoeidheid zorgt. Dit wordt Anaerobe verbranding genoemd. Het derde type spiervezel (type 2a) heeft eigenschappen die tussen die van 1 en 2b inliggen.

De vezels type 2a en 2b hebben te maken met conditie, snelheid en kracht en zijn van groot belang voor de eventingsport.

Verzuring
Bij een hoge inspanning komt er melkzuur vrij en treedt hierdoor verzuring in. Het omslagpunt wanneer de verzuring intreedt is per paard verschillend. Dit omslagpunt is alleen te meten via een lactaat-meting. Tijdens de meting moet er telkens een bepaalde hartslag bereikt worden en wordt er bloed afgenomen om het lactaat te meten. Hierbij wordt het punt bepaald waarop het lichaam overgaat op melkzuurvorming, waarmee sneller energie kan worden geleverd maar dus ook verzuring optreedt. Door precies te weten waar het omslagpunt per paard ligt, kan er op een veilige maar gerichtere manier worden getraind.

Feit is dat een paard NIET langer dan 2 minuten een hoge inspanning kan leveren. Een hoge hartslag is echter wel nodig om het paard conditioneel te verbeteren. Dankzij het gebruik van onder andere hartslagmeters en lactaatmetingen hebben we meer inzicht gekregen in hoe we onze paarden het beste kunnen voorbereiden op het gevraagde werk en de wedstrijden. Dit is echter wel een specifieke manier van trainen waarvoor aan te raden is de hulp van een professional in te schakelen.

Wissel af in trainingsbelasting
Een te eenzijdige training leidt tot een daling van het prestatiebevorderende effect en hierdoor wordt het effect van de training uiteindelijk minder. In de praktijk kunnen veranderingen van intensiteit, duur van de training, bewegingsdynamiek, keuze van de oefeningen en herstelperioden worden toegepast om het lichaam gevoelig voor prikkels te houden.

Met andere woorden; train gevarieerd. Speel met afstand, snelheid, terrein, gangen, hersteltijd, oefenvormen. Wissel conditietrainingen af met technische trainingen voor een optimaal effect.

Optimale afstemming van belasting en herstel
Het lichaam van een paard heeft na een flinke belasting tijd nodig om te herstellen. Pas als het lichaam hersteld is (tijdstip 3 op de afbeelding) kan een volgende training worden ingelast. Belasting en herstel zijn in zekere zin als een eenheid te beschouwen. Om beter voorbereid te zijn op een nieuwe inspanning, worden extra reserves aangelegd. Dit wordt supercompensatie genoemd.

Schermafbeelding 2013-11-26 om 07.25.55

In de tabel is goed te zien dat na de eerste trainingsprikkel tijd nodig is om te herstellen. Het juiste moment om de volgende trainingsprikkel te geven; tijdstip 3. Tijdstip 2 is te vroeg, tijdstip 4 niet meer optimaal. Hoeveel tijd er verstrijkt tussen de trainingsprikkel en de eerste supercompensatie, is van zoveel factoren afhankelijk dat daar geen universeel antwoord op is.
Voor het bereiken van een verbetering van de conditie is het van belang dat de trainingsbelasting meerdere malen wordt herhaald. Pas dan krijg je een stabiele aanpassing van het lichaam van je paard. Gun je paard dan ook de tijd om de afstand en snelheid van een klasse te beheersen.

In vorm op het juiste moment
Een paard kan niet het hele jaar in topvorm zijn omdat dit ook betekent dat je op de grens zit van je individuele belastbaarheid. Daarom wordt het seizoen vaak in perioden verdeeld. In de voorbereidingsperioden zit je in een stijgende lijn, in de wedstrijdperiode stabiliseer je en in de overgangsperiode krijgt een paard rust maar zal als het gevolg van die rust het prestatievermogen afnemen. Werk toe naar een prestatiedoel en durf daarna ook de teugels te laten vieren.

Het is voor een optimale ontwikkeling van het prestatievermogen van groot belang om rekening te houden met de persoonlijke eigenschappen van het paard. Het gaat in eerste instantie om door aanleg bepaalde lichamelijke mogelijkheden (zoals: bouw, begaafdheid en trainbaarheid) en mentale eigenschappen (temperament, motivatie en intelligentie). Wees eerlijk over de mogelijkheden en tekortkomingen van je paard en stem hierop je doelen af.

Wil je een hartslagmeter aanschaffen, laat je dan goed voorlichten.